Bir ortak akıl: "Küresel İlkeler Sözleşmesi"

           Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi(KİS) sürekli rekabet içindeki uluslararası iş dünyası için bir kalkınma kültürü oluşturmayı hedefliyor. Vizyonu kısasa “sürdürebilir ve yoksulları kollayan bir ekonomik düzen” olarak tanımlanabilir.

           1999 yılında Davos toplantıları sırasında dönemin BM Genel Sekreteri Kofi Annan tarafından ortaya atıldı ve 2000 yılında da resmen hayata geçti..KİS; özel sektör işletmelerini  insan hakları,çalışma standartları,çevre  ve yolsuzlukla mücadele gibi dört ana  başlık altındaki 10 ilkeye uymaya davet ediyor. Bu sözleşme bir gönüllülük esasına dayanıyor. Ancak sadece özel sektör değil sivil toplum örgütleri de bu sözleşmeyi imzalayabiliyor. Sözleşme ile katılımcı kuruluş, her yıl çalışmaları hakkında düzenlediği İlerleme Bildirim Raporu’nu KİS Ulusal bildirimine iletmek zorunda. Ayrıca KİS’e katılan kuruluşlar uluslar arası denetimleri de kabul etmiş oluyorlar.

         10 ALTIN İLKE

          KİS’in insan hakları,çalışma standartları,çevre ve yolsuzlukla mücadele konularındaki ilkesine aklı başında olan her insanın destek vereceği kesin.Yani siyasetçi,işveren,sendikacı ve de herkesin imza atacağı ilkelerden söz ediyorum.Katılımcı firma,kuruluş ve sivil toplum örgütlerinin uyması gereken ilkeler şöyle;

1.     Uluslararası ilan edilmiş insan haklarına destek olmalı ve saygı göstermeli

2.     İnsan hakları ihlallerine fırsat tanımamalı.

3.     Çalışanların örgütlenme özgürlüğünü desteklemeli ve toplu müzakere hakkını etkin biçimde tanımalı

4.    Her türlü zorla ve zorunlu işçi çalıştırılmasını engellemeli

5.    Çocuk işçi çalıştırılmasının önüne geçmeli

6.    İşe alım ve çalışma süreçlerinde ayrımcılığın önüne geçmeli

7.    Çevre sorunlarını önleyici ve çevreyi koruyucu yaklaşımlar desteklenmeli

8.    Çevreye yönelik sorumluluğu artıracak her türlü faaliyeti ve oluşumu desteklemeli

9.     Çevre dostu teknolojilerin gelişmesi ve yaygınlaşmasını desteklemeli

10.Rüşvet ve haraç dahil her türlü yolsuzlukla mücadele etmeli.

       Türkiye’den şimdiye kadar 180 firma ve sivil toplum örgütünün imzaladığı KİS’in,130 ülkeden  8 bin’i aşkın katılımcısı var. Bu katılımcılar dünya üretiminde büyük pay sahibi.

       Türkiye’de son olarak 33 ilaç üreticisi kuruluş KİS sözleşmesine imza attı. Böylece Türkiye’deki KİS damgalı  kuruluş sayısı 200’ün üzerine çıktı.

        İlaç Endüstrisi İşverenler  Sendikası Yönetim Kurulu Başkanı Nezih Barut,düzenlenen imza töreninde şöyle diyordu; “Küresel İlkeler Sözleşmesi,Birleşmiş Milletler’in ahlaki otoritesi ile özel sektörün çözüme yönelik bakış açısını birleştirmeyi amaçlıyor.Dünyanın her yerinde özel sektör kuruluşları sözleşmeye gönüllü şekilde taraf olarak bu evrensel ilkeleri,iş stratejilerinin ve kültürlerinin bir parçası haline getirebilmek için çaba gösteriyorlar.İnsan sağlığına hizmet eden bir sektörün temsilcileri olarak bizler de bu oluşumunda yer almalıydık.”

       Nezih Barut’a göre,Türkiye ilaç sanayini daha yolu uzun.. Tarihi geçmiş ilaçların toplanması için işbirliği içinde çalışılması şart.Ayrıca ilaç tesislerinde Atık Yönetim İlkeleri’nin oluşturulması,atık yönetimi,su ve enerji kullanımı konusunda ortak bilinç gerekiyor.

      Türkiye İşveren Sendikalı Konfederasyonu(TİSK) başkanı Tuğrul Kudatgobilik de,Küresel İlkeler Sözleşmesi’nin tanıtımı ve yaygınlaştırılması konusunda büyük çaba harcadıklarını söylüyor ve şöyle diyordu; “Türkiye artık bir sanayi ülkesi. 126 ülkeye ihracat yapıyor.Kuruluşlar hem kendilerini denetlemeli, hem de şeffaflığın bir yöntemi olarak her türlü denetime açık olmalı.KİS üyesi kuruluşlar bugün dünyanın en itibarlı kuruluşları.Türkiye’de diğer sektörleri de içine alacak şekilde yaygınlaşması için çalışmalıyız”.

      Toplantıdan sonra Tuğrul Kudatgobilik ile sohbet etme imkanı bulduk. Başkana“işşizlik can yakıcı boyutlarda. Başbakan yüzde 10’lara düşürmenin çabası içindeyiz diyor.CHP’nin  Kurultay’ın da yeni Gene Başkan Kılıçdaroğlu’nun bu konu üzerinde durduğunu” söyledim..

      Kutadgobilik,öncelikle Ekonomik ve Sosyal Konsey’in toplanmasının gerektiğini belirtiyor ve şöyle diyordu; “Biz konseyin toplanması için üç kez mektup yazdık ancak hala toplanmadı.Tüm işçi ve işveren temsilcileri bir araya gelmeli. Sorunun çözümü için elini taşın altına koymalı.”

     Kutadgobilik,Kemal Kılıçdaroğlu’nun CHP Genel Başkanlığı’na seçilmesini yeni bir toplumsal atılım olarak tanımladı. TİSK Başkanına göre,Türkiye’de önemli değişiklikler oluyor..

     İster değişim diyelim..isterseniz, ufak tefek değişiklikle mini mini mesafelerle alınan yollar.. Bence her şey KİS’in 10 altın ilkesinden geçiyor. Tanrı’nın Musa’ya gönderdiği 10 Emir gibi  yukarıda yazdığımız ilkeleri,firma ve sivil toplum örgütleri kadar siyasi partiler de benimserse en azından “yolumuz daha bir aydınlık olur” diye düşünüyorum.